తెలుగు భాష మరియు తెలుగు సాహిత్యం
తెలుగు భాష ద్రావిడ భాషా కుటుంబానికి చెందిన ప్రముఖ భాష. భారతదేశంలోని ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణ రాష్ట్రాలలో ప్రధానంగా మాట్లాడబడుతుంది. 2008లో తెలుగు భాషకు భారత ప్రభుత్వం ప్రాచీన (Classical) భాష హోదా కల్పించింది.
తెలుగు భాష విశేషాలు
- ద్రావిడ భాషా కుటుంబానికి చెందినది.
- ప్రపంచంలో అత్యధికంగా మాట్లాడే భాషలలో ఒకటి.
- భారత రాజ్యాంగంలోని 22 షెడ్యూల్డ్ భాషలలో తెలుగు ఒకటి.
- తెలుగు లిపి అత్యంత శాస్త్రీయమైన లిపులలో ఒకటి.
- అచ్చులు – 16
- హల్లులు – 36 (సాంప్రదాయంగా 38 అని కూడా బోధిస్తారు.)
- గుణింతాలు, వత్తులు, సంయుక్తాక్షరాలు భాషకు ప్రత్యేకత.
తెలుగు సాహిత్యం
తెలుగు భాషలో రచించబడిన కావ్యాలు, శతకాలు, పురాణాలు, నాటకాలు, నవలలు, వ్యాసాలు, కథలు, గేయాలు మొదలైన రచనల సమాహారాన్ని తెలుగు సాహిత్యం అంటారు.
తెలుగు సాహిత్య యుగాలు
- ఆదికాలం
- నన్నయ యుగం
- తిక్కన యుగం
- ఎర్రన యుగం
- శ్రీనాథ యుగం
- ప్రబంధ యుగం
- దక్షిణాంధ్ర యుగం
- ఆధునిక యుగం
కవిత్రయం
- నన్నయ భట్టారకుడు – ఆదికవి
- తిక్కన సోమయాజి
- ఎర్రప్రగడ (ఎర్రన)
ప్రముఖ తెలుగు కవులు
- నన్నయ
- తిక్కన
- ఎర్రన
- శ్రీనాథుడు
- పోతన
- తాళ్ళపాక అన్నమాచార్య
- వేమన
- క్షేత్రయ్య
- గురజాడ అప్పారావు
- రాయప్రోలు సుబ్బారావు
- శ్రీశ్రీ
- విశ్వనాథ సత్యనారాయణ
- జాషువా
- సి. నారాయణరెడ్డి (సినారె)
ప్రముఖ గ్రంథాలు
- ఆంధ్ర మహాభారతం
- ఆంధ్ర మహాభాగవతం
- ఆముక్తమాల్యద
- మనుచరిత్ర
- వసుచరిత్ర
- వేమన శతకం
- సుమతీ శతకం
- కన్యాశుల్కం
తెలుగు సాహిత్యం ప్రాముఖ్యత
- తెలుగు సంస్కృతి, సంప్రదాయాలకు ప్రతిబింబం.
- మానవతా విలువలు, నీతి, ధర్మాన్ని బోధిస్తుంది.
- భక్తి, తత్వం, చరిత్ర, సామాజిక సంస్కరణలకు మార్గదర్శి.
- ప్రపంచవ్యాప్తంగా తెలుగు భాషాభిమానులను ఏకం చేస్తుంది.
ముగింపు
"దేశ భాషలందు తెలుగు లెస్స" అని శ్రీకృష్ణదేవరాయలు చెప్పినట్లు, తెలుగు భాష మాధుర్యానికి, తెలుగు సాహిత్యం వైభవానికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రత్యేక గుర్తింపు ఉంది.