చారిత్రక గతిని నిర్దేశించిన తాత్వికులు – వేమన
వేమన (సుమారు 1650 – రాయలసీమ)
భావ విప్లవం
- చారిత్రక గతిని నిర్దేశించిన తాత్వికులలో వేమన ఒకరు.
- సమాజం వసుధైక కుటుంబం యొక్క నమూనా. తాత్వికులు తమ కాలాన్ని దాటి ఆలోచించి సమాజానికి కొత్త మార్గాలను చూపించారు.
- వేమన సమాజంలో భావవిప్లవ ఆద్యుడు. తన కాలం తర్వాత వచ్చిన కార్ల్ మార్క్స్ వంటి తాత్వికుల స్థాయిలో సామాజిక విశ్లేషణ చేయగలిగినవాడు.
- సాహిత్య, భావ శకలాల ద్వారా వ్యక్తులను, చరిత్రను దర్శించగలం.
- జీవిత అనుభవాల ద్వారా స్వీయ సాక్షాత్కారం పొందిన వేమన తన పద్యాల్లో విప్లవాత్మక భావజాలాన్ని ప్రతిపాదించాడు.
– CH. రామమోహన్
ప్రసిద్ధ కవితా పంక్తులు – శ్రీ శ్రీ
అజ్ఞానపు టంధయుగంలో ఆకలిలో, ఆవేశంలో
తెలియని ఏ తీవ్రశక్తులో నడిపిస్తే నడిచి
మనుష్యులు అంతా తమ ప్రయోజకత్వం తామే భువికి అధినాధులమని
స్థాపించిన సామ్రాజ్యాలు, నిర్మించిన కృత్రిమ చట్టాలు
ఇతరత్రా శక్తులు లేస్తేనే పెకమేడలై
పరస్పరం సంఘర్షించిన శక్తులతో చరిత్ర పుట్టింది.
నేను సైతం ప్రపంచానికి సమిధనొక్కటి ఆహుతిచ్చాను
నేను సైతం విశ్వవృష్టికి అశ్రువొక్కటి ధారవోసాను
నేను సైతం భువన ఘోషకు వెర్రి గొంతుక విచ్చి మొసానుసి.పి. బ్రౌన్ ద్వారా వేమన పద్యాలు 1839లో పుస్తక రూపంలో తొలిసారిగా వెలుగులోకి వచ్చాయి. పామరులకు కూడా అర్థమయ్యే సరళమైన భాషలో పద్యాలు చెప్పి ప్రజల హృదయాలను గెలుచుకున్న మహాకవి వేమన.
వేమన – సామాజిక చైతన్య కవి
తెలుగు సాహిత్యంలో సామాజిక చైతన్య దృష్టితో కవిత్వం చెప్పిన తొలి కవులలో వేమన ప్రధానుడు. దార్శనికుడిగా తన కాలాన్ని దాటి ఆలోచించిన మహాకవి. విగ్రహారాధన, మతపరమైన ఆర్భాటాలు, కుహనా గురువులు, చిలుక పలుకుల చదువులు, కాకులకు పిండాలు పెట్టడం వంటి మూఢాచారాలను తీవ్రంగా విమర్శించాడు.
శ్రమశక్తిలోనే జీవన సారం ఉందని చెప్పిన వేమన తన కాలపు చట్రంలో ఇమడని మహత్తర కవి. ప్రపంచ భాషలలోకి అనువదించబడిన తెలుగు కవుల్లో వేమనకు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది.
యోగి వేమన జయంతిని ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రతి సంవత్సరం జనవరి 19న అధికారికంగా నిర్వహిస్తోంది.
కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ ఆధ్వర్యంలో నార్ల వెంకటేశ్వరరావు రచించిన వేమన జీవిత చరిత్ర 14 భాషల్లోకి అనువదించబడింది. ఆంగ్లం, ఐరోపా భాషలు, ద్రావిడ భాషలన్నింటిలోకి వేమన పద్యాలు అనువదించబడ్డాయి.
వేమన శతకం – సామాజిక విమర్శ
తెలుగు శతక సాహిత్యంలో సంఘంలోని ఆచారాలను నిశితంగా విమర్శించిన గ్రంథాలలో వేమన శతకం అగ్రగామి. మూడు పంక్తుల్లోనే విశాలమైన భావాన్ని ఇమిడ్చిన మేధావి వేమన.
వేమన్న రచనల్లో మూడు ముఖ్య లక్షణాలు కనిపిస్తాయి:
- ప్రజల భాష, మాండలిక పదాల వినియోగం.
- క్లుప్తంగా, స్పష్టంగా భావ వ్యక్తీకరణ.
- జీవితం నుంచే ఉపమానాల ఎంపిక.
– చేకూరి రామారావు
ప్రజాకవి వేమన
వేమన పండితుల కోసం రాయలేదు. పల్లెసీమలలోని నిరక్షరాస్యులైన సామాన్య ప్రజల కోసం రాశాడు. ఆయన పొందిన లోకప్రియత ఆయన కవితా శక్తి, ఉపదేశ విశిష్టత వల్లే వచ్చింది.
1731లో ఫాదర్ లెగాక్ తొలిసారిగా వేమన పద్యాలను సేకరించినట్లు పరిశోధకులు భావిస్తున్నారు. తరువాత 1816లో ఫ్రెంచి మిషనరీలు, ఆపై ఛార్లెస్ ఫిలిప్ బ్రౌన్ వేమన పద్యాలను సేకరించి ఆంగ్లం, లాటిన్ భాషలలోకి అనువదించారు.
హెన్రీ బ్లూచాంస్, విలియమ్ హోవర్డ్ కాంబెల్, జి.యు. పోప్, సి.ఇ. గోవర్ వంటి విదేశీ సాహితీవేత్తలు వేమనను “లోకకవి”గా కీర్తించారు.
వేమనపై పరిశోధనలు
కందుకూరి వీరేశలింగం, గురజాడ అప్పారావు, కట్టమంచి రామలింగారెడ్డి వంటి ప్రముఖులు వేమనను గొప్ప కవిగా గుర్తించారు.
1928లో రాళ్లపల్లి అనంతకృష్ణశర్మ విశేష పరిశోధన చేసి ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయంలో ఉపన్యాసాలు ఇచ్చాడు. ఆ తరువాత ఆరుద్ర, ఎన్. గోపి, బంగోరె వంటి పరిశోధకులు వేమన సాహిత్యాన్ని విశ్లేషించి ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లారు.
కొమర్రాజు వెంకటలక్ష్మణరావు, సురవరం ప్రతాపరెడ్డి, మల్లంపల్లి సోమశేఖరశర్మ, వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి వంటి పండితులు వేమనను సంస్కర్తగా అభివర్ణించారు.
సారాంశం
ఆటవెలది ఛందస్సును విస్తృతంగా ఉపయోగించి సామాజిక దోషాలను ఎండగట్టిన మహాకవి వేమన. ఛందస్సుకంటే భావానికి ప్రాధాన్యతనిచ్చి ప్రజల జీవితాల నుంచి ఉపమానాలు తీసుకొని లోకజీవితాన్ని ప్రతిబింబించాడు. అందుకే వేమన తెలుగు ప్రజల గుండెల్లో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయాడు.
SEO Keywords
వేమన భావజాలం, ప్రజాకవి వేమన, వేమన శతకం, వేమన సామాజిక చైతన్యం, వేమన తాత్వికత, వేమన పద్యాలు, తెలుగు సాహిత్యం, వేమన పరిశోధనలు, వేమన జీవితం, ఆటవెలది ఛందస్సు.
