పరవస్తు చిన్నయ సూరి | Telugu Scholar Chinnaya Suri పరవస్తు చిన్నయ సూరి Telugu Scholar & Grammarian (1809–1861) 📚 జీవిత పరిచయం పరవస్తు చిన్నయ సూరి (1809–1861) తెలుగు రచయిత, పండితుడు. తెలుగు వ్యాకరణానికి విశేష సేవలు చేసిన ప్రముఖులలో ఒకరు. 📖 ప్రముఖ రచనలు బాలవ్యాకరణం నీతిచంద్రిక ఆంధ్రధాతుమాల 🌟 విశేషాలు పద్యమునకు నన్నయ, గద్యమునకు చిన్నయ అనే లోకోక్తి ప్రసిద్ధి. భాషా సేవలో గొప్ప కృషి చేశారు ఆంధ్రశబ్దశాసనము, ఆంధ్రనిఘంటువు రచన ప్రారంభించారు (పూర్తి కాలేదు) మద్రాసు పచ్చయప్ప కళాశాలలో తెలుగు పండితుడిగా పనిచేశారు 🤝 ప్రోత్సాహకులు బ్రౌను దొర గాజుల లక్ష్మీనరసింహశ్రేష్ఠి జస్టిస్ రంగనాథశాస్త్రి కుమారస్వామిశాస్త్రి 🎓 శిష్యులు బహుజనపల్లి సీతారామాచార్యులు పంచాంగము తేవప్పెరుమాళ్ళయ్య © 2026 Telugu Literature | SEO Optimized

తెలుగు ప్రబంధ కవులు | Prabandha Kavulu in Telugu తెలుగు ప్రబంధ కవులు Prabandha Kavulu in Telugu Literature 📜 ప్రముఖ ప్రబంధ కవులు 1. అల్లసాని పెద్దన ఆంధ్ర కవితా పితామహుడు. రచన: మనుచరిత్రము 2. నంది తిమ్మన రచన: పారిజాతాపహరణము 3. మాదయ్యగారి మల్లన రచన: రాజశేఖర చరిత్రము 4. ధూర్జటి రచన: శ్రీకాళహస్తీశ్వర మహత్యము 5. అయ్యలరాజు రామభద్రుడు రచన: రామాభ్యుదయం 6. పింగళి సూరన రచనలు: కాళాపూర్ణోదయం, రఘువీర చరిత్రము 7. రామరాజ భూషణుడు రచన: వాసుచరిత్రము 8. తెనాలి రామకృష్ణ రచన: పాండురంగ మహత్యము 🏛️ ముఖ్య విశేషాలు అష్టదిగ్గజాలు అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి రాజసభలో కవులు పౌరాణిక కథలను కవిత రూపంలో రచించారు © 2026 Telugu Literature | SEO Optimized Content

తెలుగు కథలు తెలుగు కథలు 1. స్వయం శక్తి ఒక చిన్న గ్రామంలో రాము అనే బాలుడు ఉండేవాడు. అతను చాలా మంచివాడు కానీ ఎప్పుడూ ఇతరుల మీద ఆధారపడేవాడు. ఒక రోజు అతని తండ్రి, “నువ్వు స్వయంగా పనులు చేసుకోవడం నేర్చుకోాలి” అని చెప్పాడు. కానీ రాము పట్టించుకోలేదు. ఒకసారి అతను అడవిలోకి వెళ్లాడు. అక్కడ ఒక పక్షి గూటిని కడుతూ చాలా కష్టపడుతున్నది. మరో పక్షి మాత్రం ఏమీ చేయకుండా కూర్చుంది. కొంతసేపటికి గాలి బలంగా వీచింది. కష్టపడి గూటి కట్టిన పక్షి సురక్షితంగా ఉంది. కానీ ఏమీ చేయని పక్షి ఇబ్బంది పడింది. ఇది చూసిన రాము తన తప్పు తెలుసుకున్నాడు. “మన పనులు మనమే చేసుకోవాలి” అని నిర్ణయించుకున్నాడు. ఆ రోజు నుంచి రాము కష్టపడి పని చేయడం మొదలుపెట్టాడు. 📌 మన శక్తిని ఉపయోగించి కష్టపడితేనే జీవితం లో విజయము సాధ్యమవుతుంది. 2. పులి - బాటసారి కథ ఒక చెరువు గట్టున ఒక ముసలి పులి ఉండేది. ఒక రోజు అది బాటసారిని చూసి బంగారు కడియం ఇస్తానని మోసం చేసింది. బాటసారి మొదట భయపడ్డాడు. కానీ బంగారం ఆశతో పులి మాట నమ్మాడు. పులి చెప్పినట్టు చెరువులోకి దిగాడు. అక్కడ బురదలో ఇరుక్కుపోయి బయటకు రాలేక సహాయం కోసం అరవసాగాడు....

తెలుగు ప్రాజెక్ట్ తెలుగు భాష ప్రాజెక్ట్ అచ్చులు 16 అ ఆ ఇ ఈ ఉ ఊ ఋ ౠ ఎ ఏ ఐ ఒ ఓ ఔ అం అః హల్లులు 36 క ఖ గ ఘ ఙ చ ఛ జ ఝ ఞ ట ఠ డ ఢ ణ త థ ద ధ న ప ఫ బ భ మ య ర ల వ శ ష స హ ళ క్ష ఱ total 52 గుణింతాలు క కా కి కీ కు కూ కృ కె కే కై కొ కో కౌ కం కః వత్తులు (పూర్తి జాబితా) క్ → క్క గ్ → గ్గ చ్ → చ్చ జ్ → జ్జ ట్ → ట్ట డ్ → డ్డ న్ → న్న త్ → త్త ద్ → ద్ద న్ → న్న ప్ → ప్ప బ్ → బ్బ మ్ → మ్మ య్ → య్య ర్ → ర్ర ల్ → ల్ల వ్ → వ్వ స్ → స్స శ్ → శ్శ ష్ → ష్ష హ్ → హ్హ ళ్ → ళ్ళ క్ష్ → క్ష ఱ్ → ఱ్ఱ మొత్తం వత్తులు సుమారు 36+ తెలుగు భాష అందమైన భాష ✨

 కథ మేరంగి సంస్థానానికి చెందిన ఆచంట వేంకట సాంఖ్యాయనశర్మ (1864-1933) రాసిన "లలిత" (1903) అని ఒక అభిప్రాయం ఉంది. డా. భార్గవీరావు సంకలనం చేసిన "నూరేళ్ళ పంట"లో భండారు అచ్చమాంబ (1874-1904) రాసిన "స్త్రీవిద్య" మొదటి కథగా ముందుకు వచ్చింది. అలాగే మాడపాటి హనుమంతరావు (1885-1970) కథలు "మల్లికా గుచ్ఛము" పేరిట 1915లో ప్రచురితమయ్యాయి. కాని తెలుగు కథకు ఆద్యుడు గురజాడ అప్పారావు (1862-1915). గురజాడ వ్రాసినవి ఐదు కథలు, ఒక నవలకి స్కెచ్. శిల్పరీత్యా సన్నివేశ ప్రధానంగా "దిద్దుబాటు" అనే కథ, మౌఖిక సంప్రదాయ కథన రీతిలో "మీ పేరేమిటి" అనే కథ ఉన్నాయి. ఇవి రెండూ ఒకే సంవత్సరంలో ప్రచురణకు వచ్చినందున ఈ రెంటినీ మొదటి కథలుగా గుర్తించవచ్చును.[3] h1ఈ శతాబ్దపు కథా చరిత్రను మూడు దశలుగా విభజించవచ్చును. 1880-1930 మధ్యకాలం ఈ ప్రారంభదశలో కథకులు ప్రధానంగా సంస్కరణవాదులు. మహిళలకు సంబంధించిన అనేక సమస్యలు, మధ్యతరగతి కుటుంబాల ఆర్థిక పరిస్థితుల చిత్రణ మొదలైన విషయాల దృష్టి సారించింది. కథలోని వాతావరణం మధ్యతరగతి సంస్కృతి, సంప్రదాయాలతో నిండివుంటుంది. ఈ దశలో వేలూరి శివరామశాస్త్రి...

 జ్ఞానపీఠ్ తెలుగు అవార్డు గ్రహీతలు (Jnanpith Award Telugu Winners): Viswanatha Satyanarayana (1970) C. Narayana Reddy (1988) Ravuri Bharadhwaja (2012)

  భట్టిప్రోలు లిపిలో ఐదవ శిలామంజూషికపైని పాకృత శాసనములు (మధ్యవరుసలు మూతరాయిపై, చుట్టూవున్నది గిన్నెరాయిపై ) తెలుగు దక్షిణ భాషా కుటుంబములోని మూలద్రావిడము నుండి క్రీ. పూ. 5-4 శతాబ్దాలలోనే విడివడి ప్రత్యేక రూపురేఖలను సంతరించుకుందని పండితుల అభిప్రాయము. నేటి తెలుగు లిపికి 'మాతృక'గా పరిణామక్రమంలో మొదటిదిగా 'భట్టిప్రోలు లిపి' ని పేర్కొంటారు.[2][3] స్తూపంలో బుద్ధుని ధాతు అవశథష భాగాలను భద్రపరచారని భావించే శిలా మంజూషికల మీద ఈ లిపి వ్రాయబడింది. ఆ లిపి తెలుగు, ప్రాకృత లిపులకు ఆద్యమైనది కావచ్చును,.[4] భాషా పరిశోధకుల ఆభిప్రాయం ప్రకారం ఈ లిపి క్రీ.పూ.500 కాలంలో అభివృద్ధి అయింది. తరువాత దక్షిణాపధంలో క్రీ.పూ.300 నాటికి భట్టిప్రోలులో మనకు కనుపించే రూపం సంతరించుకొంది.[5][6] శాసనాలలో దక్షిణ మౌర్యలిపికి చెందిన 23 అక్షరాలున్నాయి. "గ, శ" అనే అక్షరాలు మౌర్యలిపి లాగానే ఉన్నాయి. "భ, ద" అనే అక్షరాలు నేటి తెలుగు వర్ణాలకు దగ్గరగా ఉన్నాయి. "ఘ, జ, మ, ల, ష" అనే ఐదు అక్షరాలు చాల వైపరీత్యంతో కన్పిస్తున్నాయి. "గ, మ" అనే వర్ణములు మౌర్యుల లిపి కన్నా ప్రాచీన రూపంగా ఉన...